AŞKIN SONSUZ HALİ

AŞKIN SONSUZ HALİ

Tasavvuf alanındaki çalışmalarıyla tanınan Annemarie Schimmel’in Türkçeye 2011’de çevrilen kitabı Ve Muhammed O’nun Elçisidir (Kabalcı yayınları) iki yönden dikkat çekici. Birincisi; kitabın Batılılara, daha net ifadeyle Müslüman olmayanlara dönük yazılmış olması. Bu, biraz da Annemarie Schimmel’in güttüğü ilk amacıdır. İkincisi; kitabın Doğululara, yani Müslümanlara dönük olması. Başka ifadeyle kitabın Müslümanlara ne söylediğiyle, neleri hatırlatıp, neleri unuttuklarıyla ilgilidir.

Doğululara dönük tarafı; Müslümanlarda mevcut bulunan Peygamber sevgisinin kaç değişik açıdan ele alındığı, nasıl binlerce şekilde ifade edildiğiyle ilgili. Yoksa Müslümanlar bu kitabı okuyarak Peygamber Efendimizi sevmeye çalışmaz veya sevmeyi öğrenmez. Belki o muhabbeti tazeler, biraz daha büyütür ve o muhabbetin nasıl değişik şekillerde ifade bulacağını görüp öğrenir. Ya da oradan kendine bir yol da çizebilir. Çünkü Ve Muhammed O’nun Elçisidir’in tarihi bir yönü de var. Bir tarih veya biyografi kitabı olarak okunamasa bile tarih meraklılarını tatmin edecek düzeyde bilgi zenginliğiyle donatılmış.

Kitap bütünüyle Müslümanların Hz. Muhammed (SAV) sevgisini işler. Kitabın siyerden ayrılan yönü de burası. Aslında Schimmel; Peygamber Efendimizin hayatını hiç olmazsa genel hatlarıyla bilmeden, ona dönük duyulan büyük sevginin anlaşılamayacağının farkındadır. Bu yüzden Peygamber Efendimizin hayatını kısa da olsa kitabın girişinde vermeye çalışılır. Ama kitabın asıl zenginliği, bu genel bilgilerden ziyade şiir çözümlemeleri yaparken, arada verilen kısa, nokta atışı diyebileceğimiz bilgilerde gizli. Çünkü bir şiirde geçen bir mısra için bazen İslam tarihine, bazen Kur’an-ı Kerim tefsirlerine, bazen de uzun uzun hadis-i şerif açıklamalarına ihtiyaç duyulur. Bu da kitabın tasavvuf, tarih, fıkıh veya tefsir alanındaki besleyici ve öğretici yönlerinden biridir.

Yazarın asıl niyeti…
Bununla birlikte Schimmel, peygamber sevgisine modern bir anlayışla yaklaşmaz. Öyle olsaydı, peygamber sevgisinin değişik ifade ve görüntüleri diyebileceğimiz menkıbe, masal ve mucize anlatımlarıyla işi olmazdı; olsaydı bile onları yargılayıcı, belki de değersizleştirici bir yaklaşım sergilerdi. Öyle değildir. Schimmel eserinde kendini tamamen Müslümanların gönlündeki Hz. Muhammed (SAV) sevgisi, saygısı ve güvenini anlamaya adamış. Bu da kitabın birinci yönünü, yani yazarın asıl niyetini oluşturur. Çünkü bilindiği üzere, ‘Hıristiyanlar için Hz. İsa (a.s) neyse Müslümanlar için Hz. Muhammed (SAV) odur’ denilemez. Bu yüzden Müslüman olmayanlar için Hz. Muhammed’e dönük duyulan sevgi, saygı, inanç ve güven anlaşılamaz, müdahale edilemez, yer yer de korkuludur. Ve Muhammed O’nun Elçisidir bu anlaşılmazlığa dönük bir araştırma; konuyla ilgili Batılıların endişe ve korkularına dönük bir cevaptır.

Kısaca Ve Muhammed O’nun Elçisidir; Hz. Muhammed’in hayatını değil, Hz. Muhammed’e Müslümanların gönlünde oluşturulmuş sevgi, saygı ve güvenin tarihi; diğer bir ifadeyle aşkın sonsuz hallerini yakalama çabasıdır.