BODRUM HÂKİMİ

Vakitsiz ölümle erken biçilen ekin arasında dilin kurduğu bağ yeni değildir. Ekin biçilmesinin genç ölümüne tekabül eden mecaz dünyası kendiliğinden bir şey söyletiyor. Yoksa doldurma bir dize değil, “Bodrumlular erken biçer ekini” dizesi… Ekin Türkiye’nin kuzeyine ve doğusuna göre, yüksek yerlere göre daha erken biçilecek hale gelir Bodrum’da… Ne var ki bu şekilde düşünsek bile, Azrail’in hasadı da “Bodrum Hakimi” bağlamında erken olmuştur.

Aynı şekilde dağda ceylan dolaşması ile halkın gönlünde “genç” olan bir kadının ölümü arasında dilin kurduğu doğal bağ da anlamlıdır. Onun için incitmeden otopsi yapmış olmalı doktorlar; özenerek, altın makas ve gümüş bıçak ile… Eşya da sevilen bir kadınla birlikte bedii kılınıyor türkü yakılırken…

Türkünün öznesi bir hâkim… Bodrum’da üç yıl görev yapmış. Bodrum’a Tavşanlı’dan gelmiş. 1914 İzmir doğumlu bir Balkan göçmeni Fatma Mefharet Tüzün.1954’te Bodrum hâkimi iken bir gece kendini asarak hayatına son veriyor. Sebebine dair söylenenler muhtelif. Önemli de değil. Nişanlısının ölümüne dayanamadığı daha baskın… Çok sevilmiş Bodrum’da, at üstünde keşfe gitmeleri, otoritesi, halkın içinden biri olması çok sevdirmiş onu. Bir nevi halk kahramanı… Ölümüyle yakılmış türkü…

Türkü içeriği itibariyle tek başına bir roman… Romanı da yazılmış ayrıca… (Belkıs Öztin Koparanoğlu, Antalya, 2002). Bizim Hakan Arslanbenzer’in kulakları çınlasın, epikse epik, popülistse popülist şiir bu metin. Bir de sinemaya aktarılmış hadise; 1976’da Türkan Şoray oynamış “Bodrum Hâkimi”ni…

Uzatmayalım; türkü şöyle…

“Bodrumlular erken biçer ekini
Feleğe kurban mı gittin Bodrum hâkimi
Nasıl astın Mefaret Hanım ipe de kendini
Altın makas gümüş bıçak ile doğradılar tenini

Şu Bodrum’un dağlarında ceylanlar dolaşır
Kara haber Mefaret Hanım pek tez ulaşır
Hâkim Hanımın memleketi Kütahya Tavşan
Hâkim Hanım sen eyledin bizleri perişan

Nasıl astın Mefaret kendi de kendini
Altın makas gümüş bıçak ile doğradılar tenini”

TRT kayıtlarında Milas’tan derlendiği, kaynak kişinin Nazmi Yükselen olduğu kayıtlı. Notaya Hamdi Özbay almış. Türküyü Mustafa Bacaksız yakmış.

Halil Atılgan’ın türküyle ilgili teferruatlı bir araştırması var.

Ben Tolga Çandar’dan dinlemeyi seviyorum. Öneririm. Pişman olmazsınız.