BUZ SPORLARININ SATRANCI: CURLİNG

Curling, özellikle gençlerin en çok tercih ettiği buz üstü sporlardan biri olma yolunda ilerliyor.

Dünyada Kanada’dan ABD’ye, Norveç’ten İsveç’e, Çin’den Rusya’ya kadar yaklaşık 60 ülkede yapılan ve buz sporlarının satrancı olarak nitelendirilen ‘curling’, Türkiye’de de hızla popüler olma yolunda ilerliyor. Türkiye Curling Federasyonu, Gençlik ve Spor Bakanlığı’na bağlı Spor Genel Müdürlüğü Danışma Kurulu’nun 20 Ocak 2015 tarihli ve 78 sayılı Bakanlık onayı ile Türkiye Buz Pateni Federasyon Başkanlığı’ndan ayrıldı. Genel müdürlük bünyesinde Türkiye Curling Federasyonu Başkanlığı altında kuruldu. Türkiye, curling sporunda önemli başarılara imza atarak dünyaya meydan okuyor.

Türkiye gümüş madalyanın sahibi oldu
Erzurum’da düzenlenen 2017 Avrupa Gençlik Olimpik Kış Festivali bünyesinde (EYOF 2017) curling branşında, finalde Rusya’ya 7-2 yenilerek kızlar kategorisinde gümüş madalya kazanan Türkiye A Milli Takımı, EYOF tarihinde Türkiye’ye bu branşta ilk madalyayı kazandırdı. Yakutiye ilçesindeki Curling Arena’da yapılan final müsabakalarında kızlarda Türkiye A Milli Takımı ile Rusya, erkeklerde ise Rusya ile Hollanda karşı karşıya geldi. Kızlar milli takımı ilk periyodunu önde bitirdiği müsabakada, sonraki periyotlarda üstünlüğü Rus milli takımına kaptırdı. Farkın fazla olmasından dolayı son periyodu tamamlanmayan maçta, Rusya takımı, milliler karşısında 7-2 üstünlük sağlayarak organizasyondan birinci olarak ayrıldı. Böylece gümüş madalyanın sahibi olan Türkiye A Milli Takımı, 1991 yılından itibaren düzenlenen EYOF’un kış organizasyonları bölümünde curling branşında Türkiye’ye ilk madalyayı kazandırmış oldu. Curling sporu ile ilgili olarak herkesin kafasında pek çok soru var. Önceden belirlenerek sabitlenmiş ölçülerdeki buz bir pistte (rink), granitten yapılan, kendine özel şekli olan silindir formlu ve bu taşın üzerinde, taşıma ve fırlatma amaçlı sapı bulunan, fırlatıp kaydırılarak atılan, hedefin merkezine en yakın yerde durdurabilmeyi amaçlayan oyun olarak öne çıkan curling’in tarihi oldukça eski…

16’ncı yüzyılda İskoçya’da öne çıktı
Bir rivayete göre curling sporu, 16’ncı yüzyılda İskoçya’da icat edildi. İskoç köylülerinin buz üzerinde taşlarla oynadığına dair verilere kayıtlarda da rastlanıyor. İskoçya’da 1541 yılında curling yarışması yapıldığına dair kayıtlar da bulunuyor. İlk olarak 1924 Kış Olimpiyatları’nda olimpik spor olarak yerini alan olan bu spor, 1998 Kış Olimpiyatları’nı takiben genel olimpiyatlara da alınarak resmi olimpik spor hüviyeti kazandı. Tekrar ifade etmek gerekirse curling sporunda amaç; granitten yapılma curling taşını hedefin merkezinde durdurmak. Buz pisti üzerinde 42×4.3 metre boyutlarındaki ‘rink’ adı verilen güzergâh, oyun alanını oluşturuyor. İç içe geçmiş halkaların oluşturduğu hedef ise ‘ev’ olarak adlandırılıyor. Bu evlerin yani dairelerin çapı ise 3.66 metre. Bu evlerin önündeki, 6.4 metre uzaklıktaki oyun hattına ise ‘hog’ deniyor. ‘Rink’in ve evlerin ortasında ise ‘tee hattı’ uzanıyor. Evlerin tam orta noktasından geçen ve ‘rink’i enine kesen, merkezi çizgiler ile ‘tee hattı’, hedef evlerini 4 eşit parçaya bölüyor. Bu çizgilerin hedef evinde kesiştikleri tam orta nokta ise ‘button’u oluşturuyor. İç içe daire şeklindeki evden geçen bu çizgiler, hedefe fırlatılan taşların merkeze olan yakınlığını tayin ediyor. En dışarıdaki çemberin dışında kalan taşlar, oyun dışında kalıyor ve puana yönelik skor üretmiyor. ‘Buton’dan 3.66m ileride merkezi çizgiye paralel çizginin ortasında ‘hack’(çentik) bulunuyor. Hack’ler, taşları fırlatma sırasında ayakları sabitleyerek itiş desteği sağlamaya yarıyor.

Curling müsabakaları nasıl yapılıyor?
Curling müsabakaları iki takım arasında oynanıyor. Bu takımlar 4’er kişiden oluşuyor. Bir takımın 8 taşı bulunuyor. Her takım oyuncusu 2’şer atış yapıyor. 2 takım toplamda 16 atış yapmış oluyor. Eğlence maksatlı curling oyunu ise 6 veya 8 sonla oynanıyor. Sonlar bittiğinde en fazla puanı olan takım oyunu kazanıyor. Resmi turnuvalarda bir maçın kazananı 10 oyunun sonunda belirlenirken, bir oyunun tamamlanması için iki takımın toplam 16 taşını oyuna sokmuş olması gerekiyor. Curling oyunundaki amaç ise ‘ev’in merkezine en yakın olan taşı atabilmek. Müsabaka süresi ise toplam 76 dakika… Her 10 oyun süresinde, 2 kere olmak üzere 2’şer dakikalık mola süresi bulunuyor. Takımlar, kendilerine verilen bu süre içerisinde atışlarını tamamlamak zorunda. Her takımın ‘ev’lerin hemen dışında duran ve ‘skip’ denen ve hedef gösteren sporcusu bulunuyor. Bu oyuncunun görevi ise atış yapacak olan sporcuya taşı nereye atacağını yönlendirmek… Bu 4 kişilik ekipten geriye kalan iki kişi ise süpürgecilerdir. Taşın önünü süpürerek taşı gitmesi amaçlanan yere yönlendirirler. Curling oyuncuları, bu oyun için özel hazırlanmış ayakkabıları giyiyor. Ayakkabının tekinin tabanında ‘slider’ (kaydırıcı) denilen teflon veya benzeri maddelerden yapılı pürüzsüz bir hat bulunuyor. Bu sayede atışını yapan sporcu kayarak ilerleyebiliyor. Sol elini kullanan sporcuların sağ ayakkabı tekinde, sağ elini kullanan sporcuların ise sol ayakkabı tekinde ‘slider’ bulunuyor. Diğer ayakkabıda ise çekişi artırmaya yarayan kauçuk bir hat yer alıyor.