ESKİ KONULARLA İLGİLİ ESKİMEYEN DENEMELER

ESKİ KONULARLA İLGİLİ ESKİMEYEN DENEMELER

Ahmet Haşim, her okuyucunun farklı bir şekilde yorumlayacağı, kendinden farklı farklı şeyler bulacağı, sembolist bir şiir yazmıştır. O yüzden Ahmet Haşim, ilk şiirini yayımladığı 1901 yılından bu yana tartışılan bir isim olmuştur. O, bir yandan hiçbir kalıba sığmayacak ve hiç kimse tarafından inkar edilemeyecek kadar güçlü, yeni ve modern bir estetiğin sahibidir. Diğer yandan, çağdaşlarından oldukça farklı bir duruş ve algılayışın ödün vermez temsilcisidir. Ahmet Haşim hem şiiriyle hem de bakış açısıyla her dönem ilgileri üzerine çekmeyi başarmıştır.

Ahmet Haşim’in şiiri genellikle malzeme azlığıyla eleştirilmiştir. Onun, başka şairler kullandığında hemen fark edilen, kendine has kelime, mısra ve konuları vardır. Şiirinin aksine denemeleri, konu ve malzeme açısından çok çeşitlidir. Denemelerinin konusu, bazen kürk giyinen, kürklü elbiseler giymeyi Batılı olmak zanneden, zengin kadınlar olurken, bazen de dil devrimidir. Ahmet Haşim denemelerinde, şiirlerindeki kısıtlılığı, seçkinciliği bir yana bırakır ve şaşırtıcı bir şekilde sadeliğe, hatta popülizme önem verir.

Günlük konuları ele aldı
Bunda tabii İkdam gibi günlük bir gazetede yazıyor olmanın etkisi büyüktür. Ahmet Haşim’in İkdam’da 1928-1929 yılları arasında yayımladığı denemeler, İnci Enginün ve Zeynep Kerman tarafından, itinalı bir çalışmayla, Bize Göre ve İkdam’daki Diğer Yazıları (Dergâh y.) ismiyle bir araya getirilmiştir. Dikkat edildiği zaman denemeler, iki üç günde bir yayımlanmış. Ahmet Haşim sonuçta iki üç günde bir, gazete okuyucularına hitap eden, açık, anlaşılır, ilginç bir deneme yazmalıdır. Öyle olunca, günlük değişen konuları da ele almak zorunda kalmıştır. O zaman şu soruya bir cevap vermek gerekir: 1928’lerde yazılan denemeleri -üstelik bunlar günlük değişen konuları da ihtiva eder- 2014’te neden okumalıyız ya da okumalı mıyız?

Ahmet Haşim her ne kadar gelip geçici konuları ele alsa da, onları öyle bir bakış açısıyla görür ve yansıtır ki onlar geçicilikten kalıcılığa dönüşür. Bu, onun dünya, insan ve olaylara dönük sanatçı bakışıyla, hünerli ellerinin dokunuşuyla gerçekleşir. Diğer bir ifadeyle, sanatçının elinde, ‘sıradan olaylar’, sıradan olmaktan çıkar. Ahmet Haşim’in Bize Göre ve İkdam’daki Diğer Yazıları, bunun en güzel örneklerinden biridir.

Ahmet Haşim’in dünyası
Doğrusu Ahmet Haşim’in şiirlerine nüfuz etmek zordur. Üstelik şiirleri ilk etapta Ahmet Haşim’e dönük bir merak da uyandırmaz. Ahmet Haşim’in anlaşılması, tadına varılması uzun bir zaman gerektiren şiirlerinin aksine, denemeleri tadına kolay varılan, ilginç, her okuyucuya hitap eden, üstelik yazarını daha yakından tanımaya teşvik eden, sadelik ve güçtedir. Eminim Bize Göre ve İkdam’daki Diğer Yazılar okunduğu zaman Ahmet Haşim’in dünyasına daha kolay girilecektir. O dünya, Türk edebiyatının vazgeçilmez bir yönü olmakla birlikte farklı dönemlerde ortaya çıkan değişik okuyucu kitlelerini besleyecek zenginliktedir.