Gizli Gizli Yemek Yiyorsanız Dikkat!

Gizli Gizli Yemek Yiyorsanız Dikkat!

Yeme bağımlılığı günümüzde önemli bir sorun olarak sağlık çalışanlarının mesaisini alıyor. Yeme bağımlılığı; işlenmiş, yağ ve şeker içeriği yüksek olan besinleri sürekli tüketme isteği ve bunun kişiyi iyi hissettirmesi olarak tanımlanıyor.

Uyuşturucu, alkol, sigara gibi bağımlılık yapan maddeler tüketildiğinde, mutluluk hissi veren dopaminin arttığı, benzer şekilde bazı besinlerin tüketimi sonrasında da aynı artışın yaşandığı ve bu durum sonucunda yeme bağımlılığının oluştuğu görülüyor.

Küçük yaştan itibaren doğru beslenilmeli

Medicalpark Ankara Hastanesi’nden Diyetisyen Merve Atasoy, yeme bağımlılığı konusunda şu önemli açıklamalarda bulunuyor: “Yeme bağımlılığı olan kişiler kendilerini mutsuz, kötü ve depresif hissettiklerinde bir an önce bağımlılık duydukları yiyecekleri tüketmek isterler. Bu durum genellikle yetişkinlerde daha çok gözlenir. Abur cubur, paketli gıda tüketimi fazla olan çocuklarda ise bu gıdalara karşı yeme bağımlılığı gelişebilir. Küçük yaşlardaki kötü ve dengesiz beslenme davranışları ilerleyen dönemlerde yeme bağımlılığını riskini tetikleyebilir.”

Gizli gizli yemek yemek önemli belirtilerden

“Yeme bağımlılığı belirtileri şu şekilde kendisini gösteriyor: Önlenemeyen yeme isteği, sevilen yiyeceği yemeye başladıktan sonra kendini durduramama, sağlık problemlerine rağmen yemeyi sürdürme isteği, besinin türü veya miktarı konusunda vazgeçme isteğine karşı tekrarlanan başarısızlık durumu, kısa süre aralıklarla ve hızlı yeme, öğün miktarı, sıklığı ve zamanını kontrol edememe, etrafındaki kişilerden gizli ve yalnız yeme, sürekli ve fazla yeme sonucunda görülen depresyon, üzüntü ve sinirlenme durumu, istenilen yiyecek yenildikten sonra suçluluk duygusu, pişmanlık, vicdan azabı gibi hissiyatlar, bağımlılığa sebep olan yiyeceği yemek için bahane bulma…”

Belirtiler birkaç tane olabilir

“Bu belirtilerden bir veya birkaç tanesi gözlemleniyorsa büyük oranda yeme bağımlılığı vardır denilebilir. Eğer bu durum kişinin kendisi tarafından engellenemiyorsa sağlık açısından tehlike oluşturabileceğinden mutlaka yardım alınmalıdır.”

Teşhis ve tedavi

“Yeme bağımlılığı tedavisinde hekimler (dahiliye, psikiyatri), beslenme-diyet uzmanları ve psikologlar ekip halinde çalışmalıdır. Öncelikle varsa metabolik sorunlar hekim tarafından değerlendirilmeli daha sonra beslenme uzmanı detaylı beslenme öyküsü alarak bunun takibini yapmalı ve eş zamanlı olarak psikolog görüşmeleri yürütülmelidir. Tedavi genellikle kişiye göre değişmekle beraber öncelikle hekim değerlendirmesiyle metabolik bir hastalık (şeker hastalığı, tansiyon, kolesterol yüksekliği vb.) varsa onun tedavisi planlanır. Daha sonra bağımlılığın altında yatan ruhsal sorunlar varsa psikiyatristler tarafından gerekli tedavi uygulanır. Buradaki ilaçlar genellikle depresyon ve anksiyeteyi kontrol altına alır. Aynı zamanda bu dönemde psikolog desteği önem arz eder. Tıbbi tedaviler dışında çözüm odaklı, bilişsel davranışçı ve travma terapileri uygulanabilir.”

Bağımlılık yapan gıdalar yerine alternatif gıdalar

“Beslenme uzmanları tedavinin büyük bir kısmını oluştururlar. Kişinin yaşam tarzı, beslenme düzeni ve besin ihtiyaçlarına göre bir program belirlenir. Bağımlılık yapan gıdalar yerine alternatifleri koyularak boşluklar doldurulmaya çalışılır. Sık takip yapılarak hem sağlıklı beslenme eğitimleri verilir hem de bireyin kilo değişiklikleri izlenir.”

Yemek günlüğü tutun

“Bağımlılığı önleyecek çeşitli önerilerimizi şöyle sıralayabiliriz: Öğünlerinizin düzenini ve saatlerini belirleyin. Bu öğünler dışında atıştırmamaya çalışın. Yemek günlüğü tutun. Yediklerinizi yazmak farkındalığınızı arttıracaktır. Yemek yerken yemeğe odaklanın ve başka bir şeyle ilgilenmeyin (tv izlemek, telefona bakmak gibi). Yemenizi tetikleyen yiyecekleri belirleyin ve onlardan uzak durmaya çalışın. Düzenli egzersiz yapın. Ezgersiz yapmak seratonin hormonunu arttırır; daha iyi ve mutlu hissettirir, yemek yeme ihtiyacınızı azaltır. Öğününüz dışında yemek yeme isteği geldiğinde 15 dakika kendinizi oyalayın (müzik dinlemek, kitap okumak, yürüyüşe çıkmak, alışveriş yapmak gibi). Kendiniz yeme bağımlılığından üstesinden gelemiyorsanız mutlaka uzmanlardan yardım alın.”