GÖKYÜZÜNDE ADRENALİN DOLU BİR MACERA

Eğer gökyüzünde kuşlar kadar özgür olmayı ve adrenalinin iliklerinize kadar işlemesini istiyorsanız, o zaman havacılık sporlarının en ekstrem araçları arasında yer alan planör, microlight ve hanggliding’i bir kez olsun denemelisiniz. Motorsuz hava taşıtı olarak öne çıkan planörler, bir diğer adı motorlu yelken kanat olan ‘microlight’ ve son olarak yelken/delta kanat sporu olarak dikkat çeken ‘hang gliding’ ile özgürlüğün tadını sonuna çıkarabilmek elinizde…

Gökyüzünde süzülerek ilerleyen motorsuz hava taşıtı planör, ilk kez 1877 yılında Otto Lilienthal tarafından geliştirildi. Lilienthal, insan taşıyan ilk planörü de 1891 yılında yaptı. Yaptığı bu planörle, bayır aşağı koşarak havalanmayı başardı. Bu adımlardan sonra planörler hızla gelişmeye başladı. 1902 yılında Wright Kardeşler’in yaptığı planörde, bir dikey dümen, uçuş sırasında hareket ettirilebilen bir yatay yükseklik dümeni ve kanatların uç kısmının aşağı yukarı hareket etmesini sağlayan bir kanat eğme düzeneği bulunuyordu. Bu gelişme, planör uçuşlarını güvenli bir hâle getirirken, motorlu uçak yapımı için de önemli bir ön hazırlık oluşturdu. Planörlerin dış yapısı küçük bir uçağa benziyor. İniş hızları da son derece düşük… Bu yüzden, genellikle planörlerin altında tek bir iniş takımı tekerleği bulunuyor. Planörlerde dümen, pedallar yardımıyla kontrol ediliyor. Yatmayı sağlayan kanatlar ve yükselme-alçalmayı denetleyen yükseklik dümenleri ise bir levye ya da bir tekerlek aracılığıyla kontrol ediliyor. Bir planörün uçuş süresi, uçuş mesafesi ve çıkabileceği yükseklik; hava koşulları, kalkış hızı planörün tipi gibi değişkenlere bağlı… Uygun koşullar sağlandığı takdirde bir planör, 10 bin metre yüksekliğe çıkabilir ve bin 300 kilometre yol alabilir.

Planör eğitimi almak için…
Planörlerde motor olmadığından, bu araçların kalkış hızına ulaşmaları için yardımcı araçlar kullanılıyor. En yaygın kullanılan yöntem ise planörün, saatte 100 kilometre hıza ulaşıp 600-700 metre yüksekliğe çıkana kadar bir uçakla çekilmesi…Bugün planörcülük birçok ülkede sevilerek yapılan hava sporlarının başında geliyor.

Türkiye’de planörlüğü THK başlattı
Türkiye’de en eski hava sporlarından biri olan planörcülüğe yönelik ilk eğitim yeri ise Türk Hava Kurumu’nun 1935’te açtığı Planör Uçuş Okulu… Günümüzde kullanılmakta olan planörler kontraplak ve fiberglass gibi çok hafif malzemelerden yapılıyor. Dar gövdesi planörün havayı kolayca yarmasını sağlıyor. Kanatları ise kaldırma kuvvetinden daha fazla faydalanabilmek için ince ve uzun olarak tasarlanmış durumda. Planörün motoru olmadığından kanat şekilleri havada kalmasına yardım ediyor. Türk Hava Kurumu’nun planör eğitimlerine katılabilmek için 15 yaşını bitirmiş ve 16 yaşından gün almış olmak gerekiyor. Kurs 18 gün sürüyor. Hava koşullarına göre kurs süresi uzayabiliyor. Eğitim süresi boyunca 7 sorti uçuşu yapılıyor. THK İnönü Eğitim Merkezi ve THK Erzincan Havacılık Eğitim Merkezi’nde açılacak kurslara başvuru yapabilmek ve eğitim tarihlerini öğrenebilmek için en yakın THK Şube Başkanlığı’na başvuruda bulunmak gerekiyor. (www.thk.org.tr)

Manzara keyfi ve adrenalin bir arada
Uçuşa meraklı kişilerin bir diğer gözdesi ise ‘microlight/ultralight’ yani motorlu yelken kanat… Motorlu yelken kanat, sportif amaçlı uçuşların gerçekleştirildiği çok hafif (450 kg altı) bir hava aracı… Uçuş için pilot lisansı gerekiyor. Farklı irtifalarda çok keyifli uçuşlar yapılabiliyor. Özellikle kabin kısmının açık olması dolayısıyla rüzgârı hissetme ve görüş alanının mükemmel olması neticesinde çok keyifli manzara uçuşları gerçekleştiriliyor. Dünyanın birçok ülkesinde microlight ile hava safarisi yapılıyor. Türkiye’de bu uçuşlar daha çok Muğla-Ölüdeniz, Kapadokya-Peribacaları ve Antalya-Manavgat bölgelerinde gerçekleştiriliyor.

Buluttan buluta yolculuk
Uçuş ile ilgili en sıra dışı deneyimlerden biri de hiç şüphesiz ‘hang gliding’ yani yelken/delta kanat sporu… Hang gliding, diğer hava sporlarından yamaç paraşütü ve planörcülüğün bir karışımı olarak öne çıkıyor. Biraz yüksekçe bir tepeden koşarak kalkış yapıp saatlerce havada kalınabilir. Araç, planörler gibi motorsuz uçmasına rağmen yerden yükselen sıcak hava akımlarını ve tepeye çarparak yükselen hava akımlarını yakalayarak binlerce metre yükselebilir. Böylece bulut tabanına ulaşıp buluttan buluta atlayarak uzun mesafeler uçabilir…