Grip Zatürreye Çevirir mi?

Grip Zatürreye Çevirir mi?

Havaların soğumasıyla kış hastalıklarının görülme sıklığı da artmaya başladı. Ancak bu hastalıklar arasında ilk sıralarda yer alan zatürreye karşı özellikle dikkatli olunması gerekiyor. Kış hastalığı olarak bilinen zatürre, kronik rahatsızlığı olanlarda daha ağır seyreden ve zaman zaman ölümle sonuçlanabilen ateşli bir hastalıktır.

Halk arasında zatürre olarak bilinen pnömoni, enfeksiyonlara bağlı ölümlerde dünyada birinci sırada yer alıyor. Özellikle çocuklarda, 65 yaş üstü yaşlılarda, kronik bir hastalığa sahip olanlarda (böbrek, şeker, kalp hastalığı gibi), sigara kullananlarda, bağışıklık sistemini baskılayan bir hastalık veya ilaç kullanımı varlığında daha sık görülen zatürreye yakalanmamanız için gerekli yollar şöyle…

Ağır gripler zatürreye ortam hazırlıyor

Kış mevsiminde sıklıkla görülen ve ağır geçen griplerin zatürreye ortam hazırladığını söyleyen Liv Hospital Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ferah Ece zatürre ile ilgili merak edilenleri anlatıyor: “Akciğer lobunun iltihaplanması şeklinde ortaya çıkan; eşlik eden başka bir hastalığı olmayan hastalarda, günlük yaşamı sırasında görülebilen; kronik bir rahatsızlık sahibi olan kişilerde ise daha ağır bir şekilde seyreden ve zaman zaman ölümle sonuçlanabilen ateşli bir hastalıktır. Bu hastalıkta akciğerlerde bulunan hava kesecikleri iltihaplı bir sıvıyla dolduğundan akciğerlerin görevi olan oksijen alışveriş işlevi bozulur ve bu nedenle kanda oksijen düzeyi azalır. İltihaplanmaya virüs, bakteri veya mantar gibi mikroorganizmalar neden olur.”

Hastanın konuşmasıyla da bulaşabilir

“Zatürreye neden olan bu mikroplar kişiden kişiye, yakın temas sonucu bulaşırlar. Hastalığın sağlıklı kişilere bulaşması, öksürük, aksırık ya da hasta kişilerin konuşması sırasında havaya yayılan damlacıkların doğrudan solunması yoluyla gerçekleşir. Kalabalık yerler, kapalı alanlar, insanların toplu hâlde yaşadığı okullar, askeriye ve yurtlar zatürrenin bulaşma olasılığının fazla olduğu yerlerdir. Alkol, uyuşturucu maddeler, sigara ve kötü hayat şartları, ağır gribe zemin hazırlayan etmenlerdendir. Ağır geçen grip hastalığı zatürreye ortam hazırlar, vücudu aşırı ölçüde zayıf düşüren hastalıkların seyri sırasında da zatürre ortaya çıkar.”

Ateş, üşüme ve titremeye dikkat

“Zatürrede şikayetler etken mikroorganizmanın türüne göre değişiklikler gösterir. Bakteriyel pnömonilerde genellikle ateş, üşüme ve titreme ile başlar ve gittikçe yükselir. Öksürük başlangıçta kuru vasıftadır. Ancak daha sonra öksürükle beraber iltihaplı balgam da görülür. Yan ağrısı, akciğer zarlarının tahrişi sonucu meydana gelebilir ve öksürmekle, nefes alıp vermekle ağrıda artış olur. Hastalığın yaygınlık derecesine göre hastalarda nefes darlığı ve el, ayak ve dudaklarda morarmalar görülebilir. Halsizlik, iştahsızlık, kırgınlık gibi genel şikayetler sıklıkla hastalığa eşlik eder.”

Sıvı kaybını önleyin bol vitamin alın

Liv Hospital Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ferah Ece zatürre tedavisinde hastaların nelere dikkat etmesi gerektiğini şöyle açıklıyor: “Tedavide antibiyotikler, gerekirse antiviral ilaçlar, ateş düşürücüler kullanılması, oksijen alınması, su kaybını karşılayacak ölçüde sıvı alınması, yatak istirahati, bol vitaminli ve yüksek kalorili diyet ile hastanın çok iyi beslenmesi gerekir. Zatürreye neden olan mikrobun belirlenmesi için testler yapılır ancak çoğu kez bu mümkün olmayabilir. Zatürre tanısı konduktan sonra en kısa zamanda antibiyotik tedavisinin başlanması zorunlu olduğundan hastanın yaşı, kronik hastalıkları, zatürrenin şiddeti gibi durumlar dikkate alınarak ampirik şekilde antibiyotik tedavisi hekim tarafından başlanır. Zatürre tedavisinde kullanılan antibiyotik kesinlikle doktor onayı ve kontrolünde kullanılmalıdır.”

İyileşme bir haftadan 21 güne uzayabilir

“Tedavi süresi hastalığın başlangıçtaki şiddetine, hastalıktan sorumlu mikroba, eşlik eden bir hastalığın olup olmamasına ve hastanın bireysel yanıtına göre değişebilir. Genellikle ateşin düşmesini takiben 5-7 gün daha antibiyotiğe devam edilmesi önerilir. Ancak bazı özel mikrop türlerine bağlı zatürre durumlarında tedavi süresini 10-14 güne bazen 21 güne kadar uzatmak gerekebilir. Tedavi başlangıcından sonra bir veya iki hafta sonra hekim, hastayı muayene eder ve gerekli testleri yapar. Bazen tedavi süresinin uzatılması veya ek incelemeler de gerekebilir. Çok ağır zatürre durumlarında, solunum sıkıntısı geliştiğinde hastaların hastaneye yatması gerekmektedir. Hatta yoğun bakımda yatış, solunum desteği uygulanmasına bile ihtiyaç duyulabilir.”

Güçlü vücutla zatürreyi dışarda bırakın

Liv Hospital Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ferah Ece zatürre hastalığından korunmanın yollarını ise şöyle anlatıyor: “Zatürreden korunmak için yapılması gereken en önemli şey, vücut direncinin artırılmasıdır. Bağışıklık sistemin zayıf kaldığı dönemlerde grip başta olmak üzere zatürreye yakalanma riski artmaktadır. Bu nedenle sigara ve alkol kullanmamak, sağlıklı ve dengeli beslenmek, düzenli uyku uyumak gerekir. Kronik hastalıkların uygun şekilde takip ve tedavisi, stresten kaçınmak, hijyene önem vermek risk faktörlerin azaltılması demektir. Toplu taşıtlar, sinema, tiyatro gibi kalabalık yerlerde havalandırmanın iyi olmasına dikkat etmek gerekir. Grip hava yolu ile bulaşan bir hastalık olduğundan, grip virüsüne yakalanmış insanların öksürme ve hapşırmaları ile ortama saçtıkları virüslerden korunmak için maske kullanmak en etkili yoldur. Kış aylarındaki gripal enfeksiyonlardan korunmak için grip aşısı da olmak gerekir. Çünkü grip zatürreye çevirebilir ya da hastalığın oluşumuna zemin hazırlar. Grip üzerine bakteriyel zatürre eklenince ölümcül tablolar dahi ortaya çıkabilir.”

Kimler zatürre aşısı yaptırabilir?

“Grip aşısına ek olarak zatürre aşısı da gerekebilir. İki tür zatürre aşısı bulunur. Aşılardan biri beş yılda bir yapılır. Son yıllarda geliştirilen diğer aşı ise tek dozla ömür boyu koruyuculuk sağlamaktadır. Ancak zatürre aşısı olunmasına rağmen yine de hastalığa yakalanan olgular olabilir ama bu kişilerde zatürre ağır seyretmez. Bağışıklık sistemi normal ancak kalp hastalığı, akciğer hastalığı, şeker hastalığı, alkolik, siroz, bazı kan hastalıkları, kronik böbrek hastalığı bulunanlar ve organ nakli yapılmış olan kimselere, AIDS hastalarına ve 65 yaş üzerindekilere zatürre aşısı önerilir.”