HAMİLE CANININ ÇEKTİĞİNİ YESİN AMA AZ YESİN

AYIN MÖNÜSÜ
Mozarella Salatası
Sarımsaklı Karides ve Somon küpleri
Hünkârbeğendi
Avusturya Usulü Elmalı Strudel

Kadınların bambaşka bir süreç yaşadığı hamilelik dönemlerinde, doğru ve sağlıklı beslenmeleri hem annenin hem de bebeğin geleceği açısından çok önemli. Hamileler bir yandan bebeklerinin sağlıklı ve güvenli bir şekilde dünyaya gelmesi için uygun beslenmeye çalışırken, bir yandan da doğuma kadar kaç kilo alacaklarını, bu kiloları sonrasında verip veremeyeceklerini düşünürler.

Tabii özellikle toplumumuzda ‘iki canlısın, iki kişilik yemelisin’ sözü de hamileleri biraz beslenme baskısı altına alabiliyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Gürkan Arıkan’a göre iki canlı olunduğu doğru ama iki kişilik beslenme fikri yanlış. Meslekteki uzmanlık sürecinde 20 yılını Avusturya’da geçiren Arıkan, hem Avrupa hem de Türkiye’de kadınların hamilelik süreçlerinde beslenme noktasında sık sık tıkandıklarına dikkat çekiyor. Ancak hamilelerin sağlıklı bir insan gibi beslenme düzenlerini ayarlamalarının yeterli olduğunu söylüyor.

Gürkan Arıkan hamilelik boyunca anne doğru beslendiğinde bebeğin de doğru beslendiğini, annesi gibi güçlü ve sağlıklı olacağını söylüyor. Doç. Dr. Arıkan ile yemek stilisti İnci Bak’ın eat.drink.shoot adlı yemek atölyesinde bir araya geldiğimizde hamilelerin her şeyi rahatlıkla yiyebileceklerine örnek olması için çok farklı besinlerden oluşan bir mönü hazırlıyor bize. Pratik bir şekilde yemekleri pişiren Arıkan, usta bir aşçı gibi de süsleyerek pişirdiği yemekleri ve hamilelerin dikkat etmeleri gereken noktaları şöyle anlatıyor:

Neden farklı ülkelerden yemekler pişirmeyi düşündünüz?
‘Hamileler için’ denildiğinde hangi besin maddelerinden daha çok almaları gerektiği konusundan yola çıkınca Omega 3, demir, protein, antioksidanlar, vitamin, lifli gıdalar yerinde olsun ama kalorisi çok fazla olmasın istedim. Bu yüzden de beslenme tercihlerinin geniş olduğunu anlatmak için dünya mutfaklarından hafif ve değişik lezzet örnekleri vermeye çalıştım. İtalya’dan mozeralla salatası, Akdeniz mutfağı somon ve karides, Osmanlı’nın ünlü yemeği Hünkârbeğendi ve son olarak da Avusturya usulü elmalı strudelden oluşan bir mönü hazırladım. Sadece hamilelere ağır gelmesin diye krema sosunu kullanmadım. Hamilelere biz birçok besin grubunu öneriyoruz. Yani hamileler canları çektiği her şeyden, her besin grubundan yiyebilirler. Ancak burada porsiyon çok önemli… Az yemek yiyecekler. Formül basit.

Yani hamilelerin kilo almayayım diye bazı besinleri kısıp diyet yapmalarını istemiyorsunuz…
Hamilelik diyeti, kanser diyeti gibi bir şey yok. Bizim hamilelere önerdiğimiz normal bir insanın sağlıklı beslenmesiyle aynıdır. Günde bin 500 kaloriyi geçmemeleri gerekiyor. Bunu da aynı anda değil, günün bütün öğünlerine dağıtarak üç ana öğün, üç ara öğün gibi parçalar halinde almalılar. ‘Hamile iki canlıdır, iki kişilik beslenmeli’ gibi şeyler çok yanlış. Tamamen bir efsane… Anne sağlıklı beslensin, bebeği de sağlıklı beslenir, yeterlidir. Karbonhidrat, protein, az da olsa zeytinyağı olan bir beslenme tarzı olmalı. Akdeniz diyeti hamileler için çok uygundur. Bebeklerini beklerken, yaşlanmayı da geciktirebilirler. Hücreleri yenilenir. Akdeniz diyetinde balık çok ağırlıklıdır ama hamilelerin bu diyete bir de kırmızı eti katmaları gerekir.

Mönüde hem deniz ürünü hem de kırmızı et var. Hamileler bu iki gıdayı mutlaka tercih etmeli sanırım.
Balık ve et hamilelerin beslenmesinde çok önemli. Her gün yemeseler de olur. Ama en azından haftada ikişer gün kırmızı et ve deniz ürünlerinden yemeliler. Özellikle de Omega 3 ihtiva eden yiyecekleri mutlaka beslenme düzenine koymalılar. Ancak dediğim gibi miktarlar az olmalı. Ayrıca yemekleri hazırlarken de un, yağ ve şekeri azaltmalısınız. Tabii bunları da dengeli yemek gerekiyor. Aynı öğünde her şeyi yememelerini öneriyoruz. Örneğin birini öğlen, diğerini akşam yemelisiniz. Bir de kalorinin çoğunu sabah kahvaltıda, daha azını öğlen, en azını da akşam tüketmeliler. Bir de normalde insanlara akşam altı, yediden sonra yemek yememelerini öneriyoruz ama bu hamileler için geçerli değil. Kahvaltıda biraz tereyağı, evde yapılmış reçel ya da bal, peynir, zeytin, yumurta yenilebilir.

Hamilelerin ekmekle arası nasıl olmalı?
Tam tahıllı, kan şekerlerini çabuk yükseltmeyecek ekmek yemeliler. Ekmeği kesmek de doğru değil. Kan şekerini çok önemsiyoruz çünkü hamilelikte kan şekerinin hep dengede olması gerekiyor. Ayrıca kolalı içecekler, tatlandırıcılı meyva suları da sakıncalı. Çünkü bir seferde ani şeker yüklenmesine sebep oluyor. Yağlı beslenmeden de kaçınmalılar.

Kadınların birçoğu çalışıyor ve dışarıda yemek zorunda kalıyor. Hazır gıdalar hamilelik sürecini nasıl etkiliyor?
Dışarıda yemek yemeyi riskli buluyoruz. Maalesef çok fazla gıda zehirlenmesi vakasıyla karşılaşıyoruz. Taze olmayabilir, zehirlenme yaşanabilir. Normalde de dikkat edilmeli ama hamileler iki canı birden taşıdığı için daha büyük bir dikkat gerektiriyor. Hamileler hassas da olduğu için elektrolit dengesizliği bile etkiliyor. Özellikle balık, yeşil salata, kremalı pastalar, içinde yumurta olan gıdaların taze olmama riski yüksek. Güvenilir restoranlarda yemeli ya da evinizden pişirip götürmelisiniz. Bu yüzden sefertasına devam…

MOZARELLA SALATASI
100 gr. taze fesleğen, bir tutam maydanoz ve nane, 2 adet domates, 2 yemek kaşığı zeytinyağı, tuz, 2 yemek kaşığı balsamik sos, 1 yemek kaşığı üzüm sirkesi, 1 baget
Yapılışı: Domatesleri ve mozarellayı küp küp doğrayıp tabağa bir bir sıralayın. Fesleğen, maydanoz ve naneleri üzerine serpiştirin. Tuzunu, zeytinyağını ve sirke ile sosu ilave edip baget ekmek ile servis edin.

SARIMSAKLI KARİDES VE SOMON KÜPLERİ
4 adet jumbo karides, 1 parca taze somon fileto, 2 tatlı kaşığı tereyağı, 6 diş sarımsak, bir tutam maydanoz, 1 çay kaşığı salça, pulbiber, tuz
Yapılışı: Bir buçuk tatlı kaşığı tereyağında önce karidesleri sonra da küp küp doğradığınız somonları kızartın. Maydanoz ilave edip karıştırın. Tavanın orta kısmını açıp yarım tatlı kaşığı tereyağında sarımsaklar ile salçayı kavurun. Ardından bütün malzemeyi pul biber ve tuz ile karıştırıp servis edin.

HÜNKÂRBEĞENDİ
500 gr. kuşbaşı (koyun), 2 yemek kaşığı sıvı yağ, 2 adet orta boy soğan, 5 adet orta boy patlıcan
150 gr. kaşar peynir (rende), 2’şer yemek kaşığı tereyağı ve un, 1 su bardağı süt, yarım limon suyu, tuz ve karabiber
Yapılışı:
Etler: Soğanı ince ince doğrayıp sıvı yağ ile kavurun. Etleri ilave edin, tuz ve karabiber ile tatlandırın. Etle eşit seviyeye gelecek kadar sıcak su ilave edin. Etler yumuşayıncaya dek ağır ateşte pişirin.
Beğendi: Patlıcanları bıçakla bir iki yerinden delip arkalı önlü közleyin. Kabuklarını soyup limonlu suda 10 dakika bekletin. Bir tencerede iki kaşık tereyağını un ile kavurun. Süzüp ince ince doğradığınız patlıcanları ilave edin. Biraz karıştırdıktan sonra azar azar sütü ekleyin. Sos iyice koyulaşıp göz göz oluncaya kadar pişirin. Tuzunu ve rendelenmiş kaşarı ilave edip son bir kez karıştırarak altını kapatın. Servis tabağına alta beğendiyi, üzerine de et kavurmayı koyarak sıcak servis yapın.

AVUSTURA USULÜ ELMALI STRUDEL
2 parça milföy hamur, 4 elma, 1 küçük kavanoz kayısı marmeladı, bir kâse un, pudra şekeri, bir tutam tarçın, bir avuç ceviz
Yapılışı: Bir milföy hamurunu kare olacak şekilde açın. Önce marmelat, üzerine küp küp doğradığınız elmaları, cevizi ve tarçını ilave edip kalın bir rulo yapın. Pişirme kâğıdına yerleştirin. Önceden 200 dereceye ısıtılmış fırına koyup 20 dakika pişirin. Üzerine pudra şekeri ilave edip bir 5 dakika daha pişirdikten sonra ılınmasını bekleyin. Dilimler halinde keserek servis edin.