İlkbahar Depresyonla Birlikte Geliyor

İlkbahar Depresyonla Birlikte Geliyor

İlkbahar depresyonu” son günlerde çok sık görülen bir depresyon çeşidi olarak karşımıza çıkıyor. İsminden de anlaşılacağı gibi ‘ilkbaharda başlayan ve her sene aynı zamanda toplumda sıkça rastlanılan depresif duygu durumu’ olarak açıklanan ilkbahar depresyonunun, çıkış sebeplerini, tedavi yöntemlerini Lokman Hekim Hastanesi Uzman Klinik Psikoloğu Nida Dal ile konuştuk.

Baharla beraber düzensiz ve zamansız görülen güneş ışıklarının; beyindeki bazı hormonların ve kimyasalların fizyolojik açıdan dengesini bozmasıyla, bireyin kendisini psikolojik açıdan da mutsuz hissetmesine yol açtığını belirten Nida Dal, şu açıklamaları yapıyor: “Bu güneş ışıkları aydınlık nedeni ile vücudumuzda melatonin hormonumuzun daha az salgılanmasına neden oluyor. Psikiyatri ve psikoloji dünyasında melatonin hormonunun sinir sistemi, hormonlor, beyin kimyası çevresel faktörlere etki ederek depresyona yol açtığı düşünülüyor. Kısacası tüm mevsimsel değişimler kişinin bu zamanlarda daha fazla hassaslaşması ile beraber depresyon eğilimini arttırıyor.

Ruh halinizi hafife almayın

“Bahar depresyonu hastalığı ile ilgili en çok yapılan hata, hastalığı geçici bir moral bozukluğu gibi ya da bahar yorgunluğu, halsizliği diye adlandırarak hafife almaktır. Ancak bu hastalık bazı kişilerde giderek ağırlaşarak sürekli bir depresyon haline gelebildiğine çokça şahit olmaktayız. Depresif semptomlar ya da yaşanılan, hissedilen rahatsızlıklar özellikle 2 haftayı geçkin bir süre ise konu ciddiye alınarak, motivasyonunuzu yıl boyunca yüksek tutabilmek için gerekli adımları atmanız gerekir.”

Gençlerde daha sık görülüyor

“İlkbahar depresyonu özellikle de 18 ila 25 yaş aralığındaki genç bireylerde görülmektedir. Genetik olarak depresyona yatkınlığı olan ve geçmişte depresyon hikayesi olan kişilerde ve erkeklere oranla kadınlar baharda depresyona daha sık rastlanıyor. Ancak erkeklerde belirtiler daha ağır seyretmektedir. Kişi kaygı, uykusuzluk, sinirlilik, ajitasyon, kilo kaybı, iştahsızlık, cinsel dürtülerde artış sıkıntıları yaşadığını hissetmeye başladığında uzmana başvurmalıdır. Kendinizi bazı günler daha durgun veya daha keyifsiz hissetmeniz normaldir. Ancak bir anda bu şekilde hissetmeye başladınız ve bu şekilde hissetmeye devam ediyorsanız, normalde yaptığınız günlük işlerinizi yaparken bile motive edilmeye ihtiyaç duyuyorsanız bir doktora görünmenizde fayda var.”

Umutsuzluk hissine dikkat!

“Ayrıca uyku alışkanlıkları ve iştah durumlarında değişiklik varsa, çökkünlük, suçluluk, değersizlik duyguları, üzgün ve boşlukta hissetme, halsizlik, enerji kaybı ya da günlük işlere karşı ilgide azalma, performansta düşüş, sinirlilik, kolayca ağlama, kaygı ve korkular ile beraber özellikle de umutsuzluk hissi, intihar fikri aklınıza geliyorsa ya da kendinizi daha rahat hissetmek için alkol sigara vb almaya ihtiyaç duyuyorsanız, ilk işiniz bir uzmana görünmek olmalıdır.”

Besinlerden destek alın

“Psikoloji alanı besinler konusunda uzman olmasa da araştırmalarda; Omega3 uzmanlar tarafından depresyonla savaşmada en doğal yol olarak gösteriliyor. D vitamini seviyeleri ile depresyon belirtileri ilişkisi incelendiğinde, vitamin düzeyi düşük olanlarda depresyon belirtileriyle daha çok karşılaşıldı. Bol D vitamini için öncelikle en pratik yol güneşe çıkmak ancak süt ve süt ürünleri, birçok balık türü, mantar çeşitleri, maydonoz ve yulaf da tercih edilebilir. Yapılan çalışmalar, haftada birkaç kere bitter çikolata yemenin stres ve depresyona neden olan hormonları azalttığını gösteriyor.”

Tedavi yöntemleri

“Bahar depresyonu hastalığını tedavi etmek için ışık tedavisi, ilaç tedavisi ve psikoterapi kullanılabilir. Işık terapisi ya da diğer adı ile fototerapi, terapi kutusu adı verilen bir alanda, hastanın parlak ışığa maruz bırakılması şeklinde gerçekleştirilir. Işık terapisinde uygulanan ışık gün ışığına çok yakın olduğundan, beyin kimyasallarının salgılanmasını tetikleyerek ruh halinin değişmesine yardımcı olur. Antidepresan ilaçlar psikiyatristlerimiz tarafından ilkbahar depresyonlarında sık tercih edilen tedavi biçimidir fakat tedavisinin tam olarak fayda sağlaması birkaç haftayı bulabilir.”

Psikoterapi

“Biz psikologların mevsimsel duygulanım bozukluğu tedavisinde kullandığımız yöntem ise psikoterapidir. Her ne kadar bu hastalığın temel sebebi beyin kimyasallarında oluşan dengesizlik olsa da, düşünce ve davranış şekilleriniz de hastalığınızı etkileyebilir. Psikoterapi kötü hissetmenize sebep olan olumsuz düşünce ve davranışlarınızı tespit ederek değiştirmenize yardımcı olabilir. Egzersiz, düzenli beslenme, sosyalleşme, ışık alanını artırma, bol sıvı tüketimi psikoterapi ya da diğer tedavi şekilleri ile beraber kıştan kalan tükenmişlikleri geride bırakmak, arınmak ve tazelenmek için yeni bir fırsat oluşturmak, baharı depresyon yaşamadan geçirmenize yardımcı oluyor.”