KEBAP VE PEKMEZ YİYENİN BEYNİ GELİŞİR

AYIN MÖNÜSÜ
Mercimek Çorbası
Mercimek Köftesi
Kilis Tava
Cevizli Pekmez Sucuk

İnsanlar hayatları boyunca huzur, mutluluğun yanı sıra biraz da başarı istiyor. Başarı için de iyi çalışan bir beyin şart. Peki, beynimizi geliştirebilmemiz için yiyeceklerden yararlanabilir miyiz? Beyin ve Sinir Bilim Uzmanı Doç. Dr. Serdar Dağ’a göre herkes genetik bir kodla ve belli bir kapasiteyle doğuyor ama besinler gelişmiş bir beyin için aracılık ediyor. Glikoz, doğal şeker ve protein içeren yiyecekleri her yaşa öneren Doç. Dr. Dağ, sürekli yeşil sebzelerle beslenen gençlerin özellikle de genç kızların zekâlarının gelişmeyeceğinden endişeli…

Kilisli bir doktor olan Doç. Dr. Serdar Dağ, evinde hazırladığı zengin kebap sofrasıyla, beyni geliştirmek için nasıl beslenmek gerektiğine dair önemli ipuçlarını şöyle anlatıyor:

Beyni neler geliştiriyor?
Beynin enerji kaynağı; glikoz, şeker ve kandır. Ancak kolesterolün düşüklüğü, damar yapısının iyi olması da beynin beslenmesini etkiler. Okuyan, çalışan sağlıklı bir bireyin 40-45 yaşına kadar doğal tatlı alması lazım. Bu doğal tatlı da bugün yiyeceğiniz gibi tahin, pekmez olabilir. Bu ürünlerin içinde beyni geliştiren, kanserle mücadelede kullandığımız, büyüme hormonu içeren bir aminoasit olan glutatyon bulunur. İçinde şeker kamışından yapılmış şeker olmadığı için de sağlıklıdır. Dışı tamamen pekmez, içi cevizden oluşan sucuk da aynı anda kana karışarak beyindeki şeker miktarını tamamlar, beyne gıda verir ve hafızanın odaklanmasını, iyi çalışmasını sağlar. Et ve ot ağırlıklı beslenmek de beyni geliştirir.

Kuru yemişler de hem antioksidan hem de protein içeriği yönünden zengindir. Bulgur da insülin direncini baskılar, aşırı şeker yüklenmesini önler. Cevizin içinde birçok mineral ve protein var. Yağ oranı az. Fındık ya da fıstık gibi yağ oranı yüksek kuruyemişler yerine ceviz daha ağırlıklı yenilebilir. Kimyon gibi baharatlar mutlaka kullanılmalı.

Siz Kilis yöresindensiniz, orada ağırlıkla böyle besleniliyor. Peki, baklavanın etkisi nedir?
Baklava, içinde hamuru ve şekeri olan bir tatlı… Maalesef beyin gelişimine bir katkısı yok. Beyne şeker gitmeli dediğimizde kast ettiğimiz doğal şeker, yapay şekerleme değil. Antep civarında kolesterolün yüksek olmasının sebebi kebap değil, tatlıdır. Ekmeksiz bol yeşillikli kebabın hiçbir zararı olmaz. Ama üzerine tatlı yemeyeceksiniz…

Gençler beyin gelişimine en çok ihtiyaç duyan yaş aralığındalar. Nasıl beslenmeliler?
Doğal yağlar, zeytinyağı ve hakiki tereyağı da hormon gelişimine yardımcı olur. Bunlardan da almak gerekir. Gençlerde de yağsız yeme ya da sağlıksız yağlarla beslenme gibi iki ayrı durum var. İkisi de doğru değil. Protein ve enerji kaynağı olarak tatlı yenmesi gerekir. Özellikle genç kızların sağlıklı olacağım diye sürekli yeşillik, salata yemesi yanlış bir beslenme metodu. Özellikle B vitamini gibi bir sürü madde eksikliği yaptığı için; hafızayı, sinir sistemini etkiler. Uyuşma, bilinç eksikliği, elde kolda atmalar gibi belirtiler görünür. Bu yüzden genç insanların mutlaka protein ağırlıklı beslenmesi gerekir. Beyin gelişimi için karbonhidratı sevmiyoruz ama şeker ve protein gerekli. Gençler spor, eğitim ve iyi beslenmeyi asla bırakmamalı. Çocuklar, gençler tahin-pekmez mutlaka almalılar. Hakikisi kilo aldırmaz, yağa çevirmez, proteine çevirir.

Hafıza oyunları, bulmaca çözmek gibi aktivitelerin etkisi nedir?
Bunlar sadece var olan hafızayı korumaya yarar. O daha ileriki yaşlar için. Gençler ise yoğun bir şekilde okumalılar. Okudukça, eğitim gördükçe beyinleri gelişir.

Beyini kullanma kapasitemizi nasıl artırabiliriz?
Beynin kapasitesi genetiğimizde kodlu… Ne yaparsanız yapın bunun üzerine çıkamazsınız. Bu kapasitenin de yüzde 10′unu ancak kullanabiliyoruz. Bu yüzde 10′u kullanmada da eğitim, beslenme alışkanlıkları, spor, çevre şartları ve geçirdiğiniz beyinsel hastalıklar önem taşıyor. Öncelikle vücudunuzu sağlam tutacaksınız. Sağlık kontrollerinizi aksatmamalısınız.

Eğitime dikkat çekiyorsunuz. Eğitimle nasıl bir fark sağlanıyor?
İyi eğitim, beynin sol lobunu geliştirir. Ama yaratıcılık sağ lobdadır. Dâhilerin hepsinin sağ lobu daha gelişmiştir. Bu yüzden sağ lobu sanatla ilgilenerek; resim, müzik, tiyatro gibi sosyal aktivitelere katılarak geliştirmelisiniz. Hayatın içindeki yaşama anlayışınız, entelektüel birikiminiz sağ lobunuzu geliştirir. Yoksa beyninizin yüzde 3′ünü kullanmış olursunuz. Zekânın yüzde 80′ini sağ lob, yüzde 20′sini sol lob belirler. Sol lob robotik, ezber olan olguları yönlendirir. Sağ lob karar veriyor, sol lob uyguluyor. Bu yüzden karar verici mekanizmayı geliştirmek lazım. İki lob arasında iletişimi sağlayan sinir ağındaki geçiş hızları artırılırsa o zaman daha zeki davranma şansı olabilir. Egzersiz, çalışma, iyi bir eğitim, beslenme, spor yapma gibi etkinlikler ise bu sinir ağındaki iletişimi hızlandırır. Örneğin kabiliyeti olan bir kişi gitar çalmak istiyorsa çalışmak zorunda. Çalışmazsa o gitarı çalamaz. Kabiliyet yetmez. Doktorluk, gazetecilik dâhil, hangi meslekten olursanız olun sosyalliğiniz yüksek, iletişiminiz güçlüyse sağ lobunuz gelişmiştir.

Normal zekâ seviyesine sahip bir aileden dahi çıkar mı?
Zor, çıkmaz. Soylarında tespit edilmemiş gizli bir zekâ varsa o çıkabilir. Çünkü zekâ genetiktir. Tabii bunun tahsille ilgisi yok. Ailenin çocuğunu olduğundan daha fazlası için zorlaması yanlış. Sizi geçemez. Ayrıca her geçen nesil bir öncekinden daha zeki olmuyor. Aksine öğrenmesi daha kolaylaştığı, beyinlerini zorlamadıkları için gelişimleri daha geride. Daha iyi bilgisayar kullanıyorlar ama otomatik işler yapıyor, beynini kullanmıyor. Kütüphaneye gidip sayfalar dolusu araştırma yapmak beyni geliştirir ama Google yazıp ara tuşuna bastığında çıkan sonuçlara bakmak beyni geliştirmez. Okurken hayal ediyorsunuz. 

YEMEK TARİFLERİ
ANTEP USULÜ MERCİMEK ÇORBASI
2 su bardağı kırmızı mercimek, yarım bardak bulgur, 1 orta boy soğan, 1’er tatlı kaşığı domates salçası, biber salçası, pul biber, nane, kimyon ve tuz, 1 çay kaşığı karabiber, 2 diş sarımsak, 1 yemek kaşığı zeytinyağı, 8 bardak su
Yapılışı: Mercimekleri 8 bardak suda pişirin. Kaynadıktan sonra domates ve biber salçasını ekleyin. Bulguru katıp biraz karıştırın. İnce doğradığınız sarımsağı katın. Ayrı bir kapta pul biberi yağda kızdırın, diğer baharatları da ekleyip çorbaya karıştırın. Arzu ederseniz sumak ekşisi de koyabilirsiniz.

KİLİS TAVA
500 gr orta yağlı kıyma, 2 adet domates, 4 adet acı sivri biber, 5 – 6 diş sarımsak, 4-5 dal maydanoz, 1 çorba kaşığı acı pul biber, 1 tatlı kaşığı kekik (veya zahter), 1 çay kaşığı kimyon, 1 çay bardağı su, süsü için 2 domates ve 2 sivri biber
Yapılışı: Bütün malzemeleri çok küçük doğrayın. Kıymayla birlikte karıştırın. Tuz ve diğer baharatlarını ekleyip ince bir şekilde fırın tepsisine döşeyin. Domates ve biber dilimleriyle süsleyin. Önceden ısıtılmış 200 derece fırında kızarana dek pişirin. Dilimleyerek servis yapın.

MERCİMEK KÖFTESİ
1 su bardağı mercimek, 1,5 su bardağı köftelik ince bulgur, 4 bardak su, yarım demet maydanoz, 7-8 adet nane, 5 adet taze soğan, nar ekşisi, 3 yemek kaşığı zeytinyağı, 2 yemek kaşığı domates salçası, acı biber salçası, 1 adet kuru soğan, 3 diş sarımsak, bir tutam tuz, bir tatlı kaşığı kimyon, bir çay kaşığı karabiber.
Yapılışı: 4 bardak soğuk suya mercimekleri koyup yumuşayıncaya kadar pişirin. Altını kapatıp ince bulguru ilave edip karıştırın. Kapağını sıkı kapatıp bulgurun da şişmesini sağlayın. Yeşillikleri çok ince doğrayın. Ayrı bir kapta yağda, soğan, sarımsak ve salçayı kavurun. Mercimek bulgur karışımına ekleyip yoğurun. Yeşillikleri ekleyip karıştırıp elinizle şekil verin.

CEVİZLİ SUCUK
20 ceviz, 1 su bardağı pekmez, 1,5 yemek kaşığı buğday nişastası, 1 metre yorgan ipi
Yapılışı: Cevizleri yıkayın, ipe iğneyle aralıklarla dizin. Pekmezi nişastayla karıştırıp kaynatın. Ilıyınca cevizli ipi bulamaca iki kere batırıp çıkarın ve bir yere asın. Kuruyunca yiyebilirsiniz.