KIRMIZI ET VE BALIK YİYİN KEMİKLERİNİZİ GÜÇLENDİRİN

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Uğur Işıklar, herkesi güneşle dost olmaya çağırırken, “Proteini yoğun ve yoğurt, süt ağırlıklı beslenenlerin kemikleri de çok sağlam oluyor. Bir de dans edenlerin.” diyor.

Bu ay  ‘kemiklerimizi nasıl güçlendirebiliriz’ sorusunun yanıtını aradık ve Şişli Florence Nightingale Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Uğur Işıklar’ın Tarabya’da nefis deniz manzaralı evine konuk olduk. Boğaz’ın mavi ve yeşil manzarasına, biraz da Kilisli sıcak ev sahipliği ve lezzetli yemekleri eklenince tadına doyulmayan bir sohbet çıkıyor ortaya.

Işıklar, annesinin tariflerinden de ilham alarak domatesiyle, kebabıyla, yoğurduyla, bulguruyla ve tabii kırmızıbiberiyle hazırladığı eşsiz bir sofra hazırlıyor.

Kilisli bir doktorun evine misafir olunca böylesine güzel kebaplar yiyeceğimizi tahmin ediyorduk ama Işıklar güçlü kemiklerin sırrının protein olduğuna bu yüzden özellikle böyle bir mönü oluşturduğuna da dikkat çekiyor. Aynı ameliyata hazırlanır gibi yemek yapmadan önce titiz bir çalışmayla tüm malzemeleri sıraya koyan Işıklar’ın mutfaktaki en büyük yardımcısı da eşi; televizyon ekranlarının en sevilen ve saygın isimlerinden Defne Sarısoy oluyor.

Ben tarçınlı yeşil çayımı yudumlarken, Uğur Işıklar da bir yandan yemek yapıyor, bir yandan da kemik sağlığımız için hangi besinlerin önemli olduğunu anlatmaya başlıyor.

Sağlıklı bir kemik yapısıyla beslenme arasında nasıl bir ilişki var?
Osteoporoz aslında kemikteki kalsiyum oranının düşük olması. Bunda en büyük problem de özellikle genç yaşlarda, belli gıdaların alınmaması. Türkiye’de maalesef yetersiz beslenme sebebiyle bu çok görülüyor. Yine vücudumuzun güneşi yeterince alamaması, D vitamininin eksik kalması sebebiyle yürüme bozukluğu vakaları çok arttı.

Özellikle kırık gibi durumlarda yaygındır, kemik suyu içmek… Doğru mu, içmek gerekir mi?
Evet, yararı var. Normal gıdanızı alın ama proteini, sütü, yoğurdu hayatınızdan asla çıkarmayın. Özellikle de kadınsanız yoğurtsuz hayat olmaz. Bulgur, makarna yiyin. Makarna değil, sosu kilo aldırır. Üstelik de Türkiye’de yoğurtlu, domates soslu makarna çok yaygın yapılır, sağlıklıdır. Dengeli bir besindir.

Kırmızı et önemli bir protein kaynağı ama daha az tüketmesi gerekenler ne yapmalı?
Tabii ki balık… Ama çiftlik balığını çok önermiyorum, deniz balığı tüketilebilir. Hamsi dünyanın en güzel, en sağlıklı ve en bulunabilir proteini. Hele de ülkemizde inanılmaz. Zaten Karadenizlilerin zeki olmasının sebebi de bu bence. Kırmızı et şart değil. Beyaz et tüketilmesi de yeterli.

Kemik sağlığının önemini menopoz gibi ileri yaşlarda çok konuşuyoruz ama tedbiri ne zaman almak lazım?
Çocukluktan itibaren diyeti, güneşle olan ilişkiyi iyi tutmak lazım. Çocuklarımıza sütü, yoğurdu sevdireceğiz. Başka yolu yok. Yoğurdu tek yiyemiyorsa meyveli yoğurt yedirin. Dünyanın en güzel tatlısı… Çilek, şeftali, portakal, biraz bal… İçine koyun, yesinler. Ispanağın yanında yedirmeye uğraşmayın… Sadece beslenme de yetmez, egzersiz alışkanlığının da çocukken kazandırılması lazım. Çünkü vücuttaki kas kitlesinin gelişmesini sağlıyor.

Haftanın mönüsü
Mahluta çorbası
Oruk (Bulgurlu köfte)
Pür lezze
Kaşık salatası

MAHLUTA ÇORBASI
Malzemeler:
1 su bardağı kırmızı mercimek
4 çorba kaşığı pirinç
7-8 diş sarımsak
1.5 limon suyu
2 çay bardağı zeytinyağı
1 tatlı kaşığı kırmızıbiber
2 çorba kaşığı kuru nane
6 su bardağı su
Yapılışı:
Mercimek ve pirinci tel bir süzgeçte bol sıcak suyla yıkayın. 6 bardak kaynayan suya atın. Mercimek ve pirinç taneleri pişince tuz ve kırmızıbiber ilave edin, 5 dakika daha kaynatın altını kısın. Bir tavada zeytinyağında incecik doğradığınız sarımsakları kavurun. Sarımsaklar pembeleşince kuru nane ilave edin. Sıcak çorbanın üzerine bu karışımı dökün. Limon suyunu ilave edip 2-3 kez karıştırdıktan sonra sıcak sıcak servis edin.

ORUK (BULGURLU KÖFTE)
Malzemeler:
Yarım kilo orta yağlı koyun kıyması
3 çorba kaşığı zeytinyağı
200 gr köftelik ince esmer bulgur
3 diş sarımsak
1 büyük baş soğan
1 çorba kaşığı nane
1 çay kaşığı kimyon
2 çay kaşığı karabiber
3 çay kaşığı kırmızı pul biber
1 kebap şişi
Yapılışı:
Soğan ve sarımsakları rendeleyip tuz, karabiber, kimyon, kırmızıbiber, nane ilave edin. Yıkadığınız bulguru ve koyun etini bu karışıma katarak iyice yoğurun. Kıymayı yağsız kullanacaksanız, biraz da zeytinyağı koyabilirsiniz. Elinizi ısıtın, iri bir köfte büyüklüğünde parça alıp kebap şişi etrafında uzun köfte şekli verin. Şişten çıkarıp fırın tepsisine sererek 200 derece ısıtılmış fırında pişirin. Köftelerin kurumaması için yanmamasına dikkat etmek gereklidir. Yanına süzme koyun yoğurdu ilave edip sıcak olarak servis edin.

PÜR LEZZE (PATLICANLI KÖFTE)
Sos için malzemeler:
6-7 domates (olgun ve iri)
250 gr arpacık soğanı (soyulmuş ve bütün
2 diş sarımsak
Tuz
Karabiber
Acı pul biber (arzuya göre)
Yarım su bardağı zeytinyağı
Sosun hazırlanışı:
Zeytinyağını derin bir tencerede ısıtıp, ayıklanmış arpacık soğan ve sarımsakları orta ateşte sote edin. Kabukları soyulmuş iri doğranmış domatesleri ve tuz ile karabiber ilave edin. Kısık ateşte domatesler suyunu bırakıp sos koyulaşana kadar pişirin.
Patlıcan ve köfte için malzemeler:
300 gr orta yağlı koyun kıyması
1 küçük soğan
1 diş sarımsak
Tuz
Karabiber
6 orta boy çekirdeksiz patlıcan
6 adet yeşil sivri biber
1 kase süzme koyun yoğurdu
Yapılışı:
Koyun kıymasını; tuz, karabiber, ince kıyılmış soğan ve sarımsakla yoğurun. Patlıcanları sadece bir yüzünde kalın bir şerit kabuğu kalacak şekilde soyun. Kabuk kısmı kesilmeden santimetrelik dilimler şeklinde patlıcanları kesip aralarına hazırladığınız kıyma karışımını yerleştirin. Patlıcanların bütünlüğünün bozulmamasına dikkat edin. Yağlanmış fırın tepsisine dizdiğiniz köfteli patlıcanların üzerine birer adet sivri biber yerleştirin. Patlıcanların üzerine domates sosunu döküp 17 dereceye ısıtılan fırında yaklaşık 1 saat pişirin. Üzerine süzme yoğurt ilave edip servis edin.

KAŞIK SALATASI
Malzemeler:
2 domates
2 salatalık
3 yeşil sivri biber
1 kırmızıbiber
5 dal maydanoz
5 dal nane
5 adet yeşil soğan
Dereotu
Har ekşisi
Zeytinyağı
Yapılışı:
Domatesleri, salatalıkları, biberleri, yeşil soğanı, maydanozu, naneyi çok ince ve minik olarak kesin. Servis tabağına aldıktan sonra üzerine nar ekşisi ve zeytinyağı ilave edip servis edin.