NATIONAL GEOGRAPHIC’İN İLK TÜRK KÂŞİFİ

Daha 4 yaşında bir çocukken doğaya âşık olan ve bu tutkusu sayesinde dünyanın yakından takip ettiği en genç Türk kâşiflerden biri olarak öne çıkan Doç. Dr. Çağan Şekercioğlu, aynı zamanda Türkiye’nin ilk Türk biyoloğu, ekoloğu ve ornitoloğu. Utah Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Kars KuzeyDoğa Derneği Kurucu Başkanı olan Şekercioğlu’nun en önemli başarılarından biri de National Geographic’in ilk ve tek Türk kâşifi olması. National Geographic Channel’in Türkiye’de çektiği ilk doğal yaşam belgeseli ‘Bozayının İzinde: Sarıkamış’ ile hem bozayıların tanıtılması hem de Türkiye’nin ilk ‘Yaban Hayat Koridoru’ projesinin dünyaya duyurulmasında aktif rol alan Şekercioğlu, 2014 yılında bu kez kurtlarla ilgili bir belgesel çekmeye hazırlanıyor.

38 yaşında olmasına rağmen Türkiye ve dünyada imza attığı araştırmalarla sayısız ödül kazanan Kars Kuzeydoğa Derneği Kurucu Başkanı Doç. Dr. Çağan Şekercioğlu, dünyanın yakından tanıdığı bir isim. Son 20 yılda, 70’in üzerinde ülkede Antartika da dâhil olmak üzere 7 kıtada doğayı ve yaban hayatı korumaya yönelik projeler geliştiren Şekercioğlu, dünyadaki 10 bin kuş türünden 6 bin 300’ünü gören araştırmacılar arasında yer alıyor.

National Geographic tarafından 2011’de ‘Yılın Yükselen Kaşifi’ seçilen Şekercioğlu, 2013 yılında ise dünyadaki ‘Risk Alan’ 22 kaşiften biri oldu. Şekercioğlu’nun kurucusu olduğu KuzeyDoğa Derneği ise doğa koruma alanında ‘Kuyucuk Gölü Ramsar Alanının Toplum Tabanlı Korunması’ projesiyle dünya birincisi seçildi ve CLP 2013 Liderlik Ödülü’nü almaya hak kazandı.

İlk Türk National Geographic kâşifi
Çocukluk yıllarından bu yana en büyük hayalinin kâşif olmak olduğunu söyleyen Şekercioğlu, National Geographic ile yolunun nasıl kesiştiği hakkında ise şu bilgileri veriyor:National Geographic çalışmalarımı yaklaşık 10 yıldır takip ediyor. Kosta Rika’daki kuş ekolojisi araştırma projelerim için 2004 ve 2008 yıllarında bana iki araştırma bursu verdiler. Bu çalışmalar bilimsel yayınlarla sonuçlanınca, National Geographic web sitesinde bu konuyu haber yaptı ve benden Kosta Rika çalışmamla ilgili bir belgesel çekmemi istedi. National Geographic’in sağladığı profesyonel bir kamerayla projemin belgesini çektim. Ve bu belgesel National Geographic’in ‘Wild Chronicles’ serisinde televizyonda yayınlandı. Ardından Washington DC’ye davet edildim ve National Geographic bünyesinde iki konuşma yaptım. Bu esnada dünyada 70’in üzerinde ülkede kuşları araştırdığımı ve dünya kuş türlerinin yarısından fazlasını doğada gördüğümü öğrendiler ve çok etkilendiler. 2010’da dünyada son 10 yılda en çok atıf almış bilim insanları arasında girdim. Bu konu hakkında çıkan haberlerden kısa bir süre sonra ‘National Geographic Kâşifi’ seçildiğim haberi geldi.”

Türkiye’nin ilk yaban hayatı rehabilitasyon merkezini açtı
Orman ve Su İşleri Bakanlığı ile birlikte Türkiye’nin ilk yaban hayatı koridorunun yaratılmasında ve Türkiye’nin ilk yaban hayatı rehabilitasyon merkezinin kurulmasında öncü rol üstlenen Şekercioğlu, Türkiye’nin doğal zenginliğinin tanıtılması, korunması ve araştırılması için Doğu Anadolu’da var gücüyle çalıştı. Türkiye’nin ilk yaban hayatı koridorunun oluşturulması projesinde 2008’den bu yana aktif rol alan Şekercioğlu, ‘Bozayının İzinde: Sarıkamış’ belgeseliyle hem bozayılar hakkında bilgi edindiklerini hem de ‘yaban hayatı koridoru’ projesini şekillendirmek açısından önemli bir adım attıklarını dile getiriyor.

Belgesel 140 ülkeye ulaştı
‘Bozayının İzinde: Sarıkamış’ belgeselinin 3 yıllık bir çalışmanın ürünü olduğunu belirten Şekercioğlu, sözlerine şöyle devam ediyor: “Bozayının İzinde: Sarıkamış, Türkiye’de yaban hayata ilişkin çekilen ilk National Geographic Channel belgeseli. Çekimlerini Kars Sarıkamış ormanlarında tamamladığımız proje, National Geographic sayesinde Türkiye’nin yanı sıra dünyada 140 ülkede yaklaşık 140 milyon kişiye ulaşarak Sarıkamış’taki yaban hayatını bozayıların gözünden aktarıyor. Belgesel ilk olarak 22 Kasım Pazar günü National Geographic Channel’de yayınlandı. Türkiye’nin ilk ‘Yaban Hayatı Koridoru’ projesi Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nın desteğini aldı. Bakanlık tarafından Sarıkamış ve Kafkas ormanları arasına 162 kilometre uzunluğunda ve 28 bin 542 hektar büyüklüğünde yeni bir muhafaza ormanı oluşturmak için çalışmalar başlatıldı. Alanın yaklaşık üçte ikisi hâlihazırda orman olduğundan, sadece üçte biri ağaçlandırılarak, Kars’tan Gürcistan sınırına kadar 162 km boyunca uzanan bir orman koridoru oluşturulacak ve bölgedeki yaban hayatının Karadeniz, Kaçkarlar ve Aşağı Kafkasların geniş ormanlarına ulaşabilmesi sağlanacak.

Crittercam kullanıldı
Bu belgeselde ilk kez National Geographic Crittercam’i kullanıldı. Bu Crittercam’ler 5 bozayıya takıldı. Araştırma süresince 16 bozayı GPS/GSM verileri ile takip edildi. Türkiye, Hırvatistan, ABD ve İsviçre’den 10 farklı araştırmacı ekipte yer aldı.”

Sırada kurt belgeseli var
Çağan Şekercioğlu’nun 2014 hedefleri şöyle: “Aras Nehri Kuş Cenneti’nin kurtulması ve korunmasına yönelik projeler geliştireceğim. Bilimsel yayınlar ve belgesellerle Doğu Anadolu’nun doğası ve yaban hayatının dünyaya tanıtılmasını hedefliyorum. 2014’ün mayıs ayında crittercam projesini kurtlar üzerinde gerçekleştirmek istiyoruz.”

Kosta Rika’dan Etiyopya’ya …
Türkiye’deki projelerinin yanı sıra Utah, Kosta Rika ve Etiyopya’da kuş halkalama projeleri yürüten Çağan Şekercioğlu, Tanzanya ve Kenya’da ise kuş halkalama programları başlatıp, ornitoloji bilimi için değerli insanlar yetiştirmeyi hedefliyor. Etiyopya’da ise iklim değişikliğinin orman kuşları üzerindeki etkisini araştıran uzun süreli bir proje üzerinde çalışıyor. Türkiye ve Etiyopya’da uydu vericileriyle soyları tehlikede olan akbabaların göçlerini ve diğer hareketlerini takip ettiklerini söyleyen Şekercioğlu, Utah Üniversitesi’nin araştırma için ayırdığı korunan alanlar içerisinde yer alan Red Butte Kanyonu ve Rio Mesa Araştırma İstasyonu’nda fotokapanlarla memelileri araştırıyor, ağlar ve halkalamayla da kuş cinslerini inceliyor.