PİKAPLARIN RUHUNU OKUYOR

Galata Kuledibi’nde hizmet veren Netses Tamir Atölyesi, üç kuşaktır pikap, gramofon ve lambalı radyo tamir ediyor. Bu atölyenin en önemli farkı ise yıllardır başka bir iş yapmadan, sadece bu üç konsepte odaklanarak faaliyet göstermesi… Sadece İstanbul’da değil, Türkiye’de de bu alanda uzmanlaşan ve yıllardır ara vermeden bir tek bu işi yapan başka bir atölye yok. Aile mesleğini en başarılı şekilde icra etmeye özen gösteren üçüncü kuşak temsilcisi Cem Nayır ile bu zanaatın inceliklerini konuştuk.

Netses Tamir Atölyesi, 1961 yılında Halit Ses tarafından kuruldu. 53 yıldır antika gramofon ve pikap tamiri yapan bu atölye, Halit Ses’in zanaatını kuşaktan kuşağa aktararak bugünlere getirdi. Üçüncü kuşak temsilcisi Cem Nayır, çocukluğundan bu yana bu işin içinde olduğunu söylüyor. Nayır, “Plak ya da pikabın popülaritesinin arttığı dönemlerde, pikap ya da gramofon tamirinden anlayan kişiler, belirli zamanlarda dükkân açıp, kapattılar. Ama biz hep yolumuza devam ettik. Anadolu Yakası’nda Akmar Pasajı civarında Teoman Bey vardı ama vefat etti. Balat’ta lambalı radyo tamiri konusunda yine dedem Halit Ses’in yetiştirdiği Nusret Usta vardı. O da çok yaşlandı ve işi bıraktı.” diyor. Müziği çok iyi bilen bir kitleye hitap ettiklerini vurgulayan Nayır, sözlerine şöyle devam ediyor: “Hangi zamanda olursak olalım ve teknoloji hangi noktaya varırsa varsın, gerçek müzikseverler plağın verdiği sesi hiçbir şeyin vermeyeceğini bilirler. Plaktan da asla vazgeçmezler. Bu şimdi de böyle, 10 sene önce de böyleydi, 25 sene önce de… Lambalı radyo, plak ve gramofon koleksiyonu yapan geniş bir kitle var. Bu kitle bizim için ayrı bir portföy oluşturuyor. İyi müzik dinlemek isteyenler ve koleksiyonerler olmak üzere iki farklı kesim hitap ediyoruz. Dedemizden kalma 200-250 pikap ve lambalı radyodan oluşan bir koleksiyonumuz var.”

En yoğun dönem kış ayları
Meslekte alaylı olarak yetişen Cem Nayır, babası Ahmet Nayır gibi çekirdekten yetiştiğini ama dedesi Halit Ses’in elektronik mühendisi olduğunu belirtiyor. Netses Tamir Atölyesi’nin en yoğun olduğu dönemin kış ayları olduğunu dile getiren Nayır, “Haftada ortalama 15-20 cihaz gelebiliyor. Ama yazın işlerimiz yüzde 70 oranında azalıyor. İşimiz restorasyon olduğu için mutlaka ilgilenmemiz gereken şeyler oluyor elimizde… Uzun sürecek işlerle ilgilenmeyi, genelde işlerin en az olduğu yaz aylarına erteliyoruz. Yazın da tamire 2 ya da 3 cihaz geliyor.” diyor. Son dönemde en çok pikap tamir etmeye başladıklarını söyleyen Nayır, şu yorumda bulunuyor: “Yeni nesil, bu konuyla çok alakalı. Pikapları internetten çalışıyor diye satın alıp, bize getiren çok genç var. Pikabın dönmesi ve ses çıkarması doğru çalıştığı anlamına gelmiyor. İyice test edilmeden alınan pikaplar, bazen sahibine çok daha fazla masraf çıkarabiliyor. Netses olarak pikap satışı yapmıyorduk ama bu kadar çok talep edilince, pikap satışına da başladık. Satışa sunduğumuz pikapların fiyatları 400 TL’den başlıyor. 7-8 bin TL’ye kadar çıkıyor. Pikaplarda marka hiçbir zaman ölçü değil. Ürünün hangi sınıfta olduğu fiyatı belirliyor. Thorens, Dual ya da Marantz gibi efsane pikap markaları var.”

“Test sürecine büyük önem veriyoruz”
Cem Nayır, pikap meraklılarına önemli tavsiyeler vermeyi de ihmal etmiyor: “Pikap ya da gramofon satan çoğu dükkân aslında bu ürünleri tanımıyor. Pikapta kristal iğne okuyucusu bulunur. Bu iğne okuyucu, otomobilin motoru gibidir. Pikap tamirinde en önemli maliyetlerden biri budur. Bu parçanın orijinal olması çok önemli. 500 TL’ye satın aldığınız bir pikapta, orijinal olmayan bir iğne okuyucu kullanıldıysa, o pikap benim gözümde 50 TL bile etmez. Pikap satın almaya karar verdiyseniz, öncelikle üründe kullanılan her şeyin orijinal olup-olmadığını mutlaka sorgulayın. Tamir odaklı olduğumuz için motor, kayış, lastik gibi farklı yedek parçaları temin ediyoruz. Plakla iğne üzerinde 3.5 gram ağırlık olmalı. Bu ağırlıkların ölçümü yapılmalı. Aksi takdirde koleksiyonunuzda yer alan plaklar zarar görmeye başlar. Plaklarda 33-45-78 olarak geçen bir devir olayı vardır. Bu, diskin devir hızının aynı noktaya dakikada 33, 45 ve 78 kez gelmesi anlamına geliyor. Bu ölçümleri defalarca yapıp, devirlerin kusursuzluğuna odaklanıyoruz. Netses’e gelen pikapların yaklaşık yüzde 90’ını 33-45-78 devrinde teslim ediyoruz. Pikabın sadece bakıma ihtiyacı varsa, motoru çalıştığı halde devri yavaş ya da hızlıysa, iğnenin kol ayarı yapılacaksa, tamirat süreci test süresiyle birlikte 1.5 gün sürüyor. Zor işlerin ise minimum bir hafta sürüyor.”