SU ÜZERİNDE MASKELİ BALO: VENEDİK KARNAVALI

Görkemine, bilgeliğine ve büyüleyici karakterine atfen ‘La Serenissima’ yani ‘en dingin’ olarak anılan Venedik, benzeri olmayan bir kent. Büyük Kanal’ın kıyılarındaki sarayların ve kazıkların üzerine inşa edilmiş mermer kiliselerin ihtişamı karşısında diliniz tutulur. Kentin bir çamur yatağının üzerine kurulduğuna bakarak bir mühendislik harikası olduğunu da düşünebilirsiniz. Venedik’in aslında çılgınca bir cesaretin eseri olduğunu bilen kent sakinleri, burayı terk etmek yerine dünyayı Venedik kırmızısı resimlerle, müzikle, Marko Polo’nun baharat yolu kokularıyla, bohem-şık stilleriyle renklendirmişlerdir. Metrekareye düşen sanatsal şaheser sayısına bakarak bugün dünyada hatırı sayılır bir yere sahip kentin dar geçitlerinde, kuş gagasını andıran burunlu ayakkabılar yaratan zanaatkarlara, İtalyanlar’a özgü o tutkuyla gurme tabaklar hazırlayan aşçılara ve 18. yüzyıl çellolarıyla konsere koşuşturan müzisyenlere rastlarsınız.

Barok devrin en şaaşalı kostüm partisi  
Venedik’in en ilham verici zamanı ‘carnevale’ dönemidir. Barok devrin bu en şaaşalı maskeli, kostüm partisi, baharın gelişinin kutlanmasıdır. 6. ve 9. yüzyıllarda balık ve tuz ihraç eden ve doğu ile batı arasında aracı rolüyle önemli bir ticaret kenti haline gelen Venedik’in yelkenlilerinin yolunun açık olması iklimlere bağlı olduğundan bahar, kent için şenlik zamanı demekti. Bu yıl 23 Ocak- 9 Şubat tarihlerinde yapılan karnavalda geçmişte, Tanrı Satürn şerefine yapılan dinsel bayramlarda köleler sadece bir günlüğüne, maskelerinin ardına gizlenerek efendilerinin yerini alırlarmış. Bu şölen antik Yunan ve Rönesans derken, 15. yüzyıl sonlarında İtalyan Orta Oyunu olarak bilinen Commedia dell’Arte’nin doğuşuyla etkisini göstermiş. Zamanla San Marco Meydanı, karnavalın kalbi olmuş ve kurulan ahşap platformlarda dünyanın dört bir yanından gelenler oyuncuları seyretmiş.

Maskenin ardındaki tarih
Bugün festivalin sembolü olan ‘Bauta’, 18. yüzyılda Venedik yönetimi tarafından uygulamaya konan, standart bir halk maskesiydi. Bazı politik kararlarda, vatandaşların isimsiz olarak bu süreçte yer almasına önem verilir, özgür, eşitlikçi ve gizli oylamalarda bunu giymek mecburi edilirdi. Bauta, Casanova maskesi olarak da dünyada en çok bilinen maskedir. Tamamıyla beyazdır ve gözler hariç yüzü bütünüyle kaplar. Çıkık bir burnu vardır ve üç köşeli şapkayla giyilir, bu da karanlık ve sinsi bir izlenim verir. Moretta ve Pantalone de yaygın maske türlerinden. Oval ve genelde siyah kadifeden olan Moretta, geleneksel olarak kadınlar tarafından manastır ziyaretlerinde takılırdı. Pantalone ise Commedia dell’Arte olarak bilinen İtalyan orta oyunlarında, bol kırışıklık ve büyük bir burunla yaşlı bir tüccarı sembolize ederdi.

Saray balosu kadril’siz olmaz
Festival, tüm kentte bir geçit olan ‘La Festa delle Marie’ ile başlar. San Marco Meydanı’ndan hareket eden maskeli geçit Venedik’in sokaklarında dolaşır, mızrak dövüşleri ve diğer eğlenceli yarışmalar yer alır. Kentin birçok sarayında balo düzenlenir. Büyük Maskeli Balo, genellikle Büyük Saray’da yapılır. Doğru kıyafeti olan ve birkaç yüzyıl öncesine ait kadril (Napoleon’un sarayında rağbet gören bir Fransız dansı) gibi dansları yapabilen herkes bu balolara katılabilir. Calcio storico (ortaçağ kıyafetleriyle o devre ait bir futbol gösterisi) maçları San Marco Meydanı’nda oynanır. Yine burada en süslü ve dikkat çeken kıyafetlerin bir geçidi olur. Maskeli yolcuları taşıyan, alabildiğine süslü kayıklar ve gondollar Büyük Kanal boyunca ilerler. Halka açık balolar ucuz değil, kıyafet kiralamanız gerektiğini de düşünürseniz -ki buna maske ve ayakkabı dahil degil- belki de seyahat bütçeniz kadar bir masrafla karşı karşıyasınız demektir.

Yeryüzünün en güzel salonu
Napolyon’un ‘yeryüzünün en güzel salonu’ olarak adlandırdığı San Marco Meydanı, karnavalın kalbi. San Marco Kilisesi, Çan Kulesi, Doclar Sarayı, Saat Kulesi ve Manastır vekilharçlarının evlerinin bulunduğu meydanın en göz alıcı özelliği mermerleri. Meydanda karnavalın duraklarından biri 1720 tarihli Florian kahvesi var. Sadece atmosferiyle değil, kahve, tarihteki yeriyle de ünlü. Avusturyalılar 1814’te Viyana Kongresi kararları çerçevesinde kenti işgal edince Venedikli vatanseverler Florian kahvesine çekildiklerinde tam karşıdaki Quadri kahvesine de işgalci Avusturyalılar yerleşmiş. İki kahvenin rekabeti bugün hala sona ermiş değil. Yazarların ve sanatçıların tercih ettiği Florian, karnaval zamanı 18. yüzyıl günlerine dönüyor.

Venedik’te kaybolmaya karşı koymayın. Öncelikle bu, turist kalabalığından uzaklaşabilmek demektir. Elbet otele dönme vaktiniz geldiğinde, esrarengiz maskelerin altından size yol gösterecek bir İtalyan çıkacaktır.

ALIŞVERİŞ
Karnaval ruhuna girebilmek için Ca’ Macana’dan maske satın alabilirsiniz.

BİLGİ
Karnavalın en yetkili rehberleri; Consorzio Comitato per il Carnevale di Venezia, Venezia Marketing&Eventi ve Un Ospite di Venezia.

KAÇIRMAYIN
Karnavalın en şık balosu, Palazzo Pisani- Moretta’da yer alan Ballo del Doge.

KONAKLAMA
Maske isimli odalarında; karnaval karakterleri, kostüm partileri temalı freskleri, maskeli aplikleri ve Murano cam avizeleriyle Locanda Orseolo, atmosferiyle etkileyici bir otel.