UMUTSUZ AŞKIN SERENCAMI

UMUTSUZ AŞKIN SERENCAMI

SVEVO İÇİN DERİNLİKLİNE ROMANLARIN YAZARIDIR DİYEBİLİRİZ. DERİNLİĞİYLE OKUYUCUSUNU ETKİLEMEKTEDİR. ONUN ÜSLUBU, OLAYLARI ELE ALIŞI, OKUYUCUYU ROMANIN İÇİNE ÇEKMEKTE VE UZUN SÜRE ORADA TUTMAYI BAŞARMAKTADIR.

Italo Svevo (1861-1928) diğer romanları Zenon’un Bilinci ve Hayat İşte’de olduğu gibi Yaşlılık’ta da (Can Yayınları, 2014) kahramanlarının psikolojik boyutları üzerinden olayları kurgulamakta ve anlatmaktadır. Roman boyunca olgunluğa yeni adım atmış Emilio’yu dinleriz, her şey onun ağzından anlatılmaktadır. İlginçtir Yaşlılık’ın konusu Emilio’yla genç kadın Angiolina arasındaki aşktır.

Svevo iki gencin aşkını Yaşlılık ismi altında anlatarak da psikolojik bir boyuta işaret etmektedir. Emilio sadece Angiolina’yla birlikteyken kendini genç hissetmektedir. Ondan ayrıldığında ise yaşam enerjisini yitirmekte, karamsarlaşmakta, kendini yorgun ve bitkin hissetmektedir. Ki romanın sonunda Emilio’yla Angiolina ayrılmaktadırlar.

Romanın sonunu söylüyoruz, çünkü kurgu bu son esas alınarak oluşturulmamış. Svevo’nun amacı olayları aktarmak değil, olayların arka planını oluşturan psikolojik unsurları irdelemektir. Zaten işin doğrusu Yaşlılık’ta öyle macera duygusu oluşturacak bir olayla da karşılaşmayız. Svevo artık üçüncü romanı Zeno’nun Bilinci’nde doruk noktasına ulaştıracağı tekniğini ikinci romanı Yaşlılık’ta geliştirmiştir.

Aslında olayların hepsi Emilio’nun zihninde gerçekleşmektedir. Onun yanılgıları, yanlış anlamaları, düşünceleri, yorumlama biçimi, dünyaya bakışı, duyduğu acılar, pişmanlıklar romanın konusudur. Emilio’nun zihnine kıyasla diğer olaylar ikinci planda kalmaktadır. Başka ifadeyle Yaşlılık’ta Emilio’nun düşünceleri olaylardan daha önemlidir. Örneğin Angiolina’nın karışık bir hayatı vardır. Fakat Emilio bunların çok az kısmını bilmektedir. Bu azıcık bilgi Emilio’ya yeter, çünkü Emilio onları değişik bağlantılar kurarak çoğaltmaktadır.

Romanda birkaç farklı açının işlendiğini söylemek mümkündür. Birincisi; Emilio ve onun kız kardeşi Amalia’nın yapıları. İki kardeş de bir kez aşık olurlar. Aşık oldukları kişiden vazgeçemezler. Emilio, Angiolina’dan ayrıldığı için ıstırap çekmekten kurtulamaz. Amalia ise hiçbir umudun olmadığını bile bile Balli’ye tutulur, Balli’nin kendine ufak bir mesafe koyması üzerine eter içmeye başlar. Amalia da aynen kardeşi Emilio gibi yaşama isteğini aşkta, aşkı ise sadece bir kişide bulmaktadır.

Angiolina ve Balli içinse durum farklıdır. Onlar bir aşktan diğer aşka kolayca geçiş yapabilmektedirler. Başlarından birkaç nişan geçmiştir. Deli gibi aşık olduğunu söylemelerine rağmen sevdiklerini aldatabilmektedirler. Svevo bu farkı gösterir. Bu farkın nedeni üzerine epey düşünür ama net bir sonuca ulaşamaz.

Diğer bir açıysa; namuslu Amalia’nın mutsuzluğuna karşı dile düşmüş Angiolina’nın neşesidir. Yazar Amalia’nın mutsuzluğunu onun ahlaki temizlik ve saflığına bağlar. Gerçekten öyle midir? Amalia namuslu, temiz ve saf olduğu için mi mutsuz olmuştur, yoksa aynen kardeşi Emilio gibi aşık olduğu kişiden vazgeçemediği veya hayır cevabı karşısında çıldırdığı için mi? Yoksa Emilio’yla Amalia’nın düşünme biçimlerinden dolayı mutlu olma ihtimalleri yok mudur?

Svevo için derinlikli romanların yazarıdır diyebiliriz. Derinliğiyle okuyucusunu etkilemektedir. Onun üslubu, olayları ele alışı, okuyucuyu romanın içine çekmekte ve uzun süre orada tutmayı başarmaktadır.

Yazarın Kitaplığı

Konuşmalar, Cahit Zarifoğlu, Beyan Yayınları

Teo’ya Mektuplar, Van Gogh, Yapı Kredi Yayınları

Erbain, İsmet Özel, TİYO Yayınları

Ah Mercimeğim, Mustafa Çifci, İletişim Yayınları